REKLAMA
Anywhere logo

Tydzień Zakazanych Książek w Europejskim Centrum Solidarności

2017-09-17
...
Inicjatywa, której zadaniem było podnoszenie tematu wolności słowa i powszechnego dostępu do wiedzy na całym świecie, nabiera również lokalnego i krajowego znaczenia.

Idea Tygodnia Zakazanych Książek narodziła się w Stanach Zjednoczonych w 1982 roku. Jej inicjatorzy chcieli unaocznić problemy związane z wolnością wypowiedzi, cenzurą oraz dostępem do informacji. Tematy te w różnym stopniu dotyczą ludzi na całym świecie, toteż inicjatywa z roku na rok rozprzestrzenia się na nowe miasta, kraje i kontynenty. Przed laty dotarła również do Polski. Od kilku lat każdego roku uczestniczą w niej placówki oświatowe i kulturalne. Pośród nich znajduje się także gdańskie Europejskie Centrum Solidarności. Tegoroczna edycja Tygodnia Zakazanych Książek będzie jednak specjalna.

ksiazki_zakazane

W 1947 roku, czyli dokładnie 70 lat temu, w Rzymie ukazał się pierwszy numer kwartalnika polityczno-literackiego „Kultura”, który w następnych latach został przeniesiony do Paryża i stał się znany jako ukazująca się już co miesiąc „Kultura Paryska”. Magazyn został powołany do życia przez Jerzego Giedroycia i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, intelektualistów, byłych żołnierzy armii Andersa, którzy po zakończeniu wojny zmuszeni byli do pozostania na emigracji. „Kultura”, podobnie jak „Zeszyty Historyczne” tworzona przez redakcję mieszczącą się w stworzonym przez Giedroycia Instytucie Literackim, stała się intelektualną i artystyczną alternatywą dla rozsianych po świecie Polaków, którym nie było po drodze z PRL-owską polityką. Dla PRL-u jednocześnie „Kultura Paryska” była niewygodna. Ze względu na to, że magazyn był publikowany za granicami kraju, mógł korzystać ze swobody wypowiedzi i nie podlegał komunistycznej cenzurze. W samej Polsce kolportowany był w podziemiu – był więc nielegalny, podobnie jak mnóstwo innych książkowych, prasowych i broszurowych publikacji nieprzychylnych przyjętej przez rząd linii.

W komunistycznej Polsce wolność słowa i swoboda wypowiedzi były wyraźnie ograniczane. Tak zwany „drugi obieg”, czyli podziemna nielegalna produkcja i kolportaż drukowanych pism i książek, będących poza kontrolą cenzora, był fenomenem w skali całego bloku wschodniego. Ta papierowa rewolucja, która dała głos tym, których kneblowała cenzura, symbolicznie rozpoczęła się właśnie 70 lat temu z pierwszym numerem „Kultury Paryskiej”. Tej właśnie rocznicy i temu aspektowi walki o wolność słowa poświęcony jest tegoroczny Tydzień Zakazanych Książek, którego obchody w Europejskim Centrum Solidarności trwać będą od 25 września do 1 października.

ksiazki_zakazane_2

 

ECS zaplanował na tę okoliczność szereg wydarzeń. Na przygotowanych wystawach można będzie obejrzeć archiwalne numery „Kultury” czy „Zeszytów Historycznych” oraz fotografii z archiwum Instytutu Literackiego. Sporo atrakcji poświęconych będzie samej postaci Jerzego Gierdoycia. Na wtorek 26 września zaplanowana została debata zatytułowana „Strateg z Maison Laiffite – aktualność Jerzego Giedroycia”, w której udział wezmą m.in. Sławomir M. Nowinowski, historyk i znawca dziejów dyplomacji, Wojciech Sikora, publicysta, redaktor i kierownik Instytutu Literackiego, Mirosław Chojecki, wydawca, producent filmowy i działacz opozycji w PRL, a także Magdalena Grochowska, reporterka i autorka biografii Giedroycia. Debatę poprowadzi Stanisław Mancewicz, pracujący w Instytucie Literackim w Paryżu felietonista „Tygodnika Powszechnego”. Osoby Jerzego Giedroycia dotyczyć będą także pokazy filmowe, na których zaprezentowane będą dokumenty o nim i o działalności środowisk emigracyjnych i Instytutu Literackiego w Paryżu. ECS organizuje także zajęcia edukacyjne „Kultura kontra cenzura” dla uczniów szkół średnich, podczas których młodzież będzie mogła dowiedzieć się więcej o kulturalnej i politycznej działalności Giedroycia na emigracji.

To rzecz jasna nie wszystko. Szczegółowe informacje na temat programu obchodów Tygodnia Zakazanych Książek w Europejskim Centrum Solidarności można znaleźć w oficjalnym serwisie internetowym ECS pod adresem www.ecs.gda.pl.

Galeria zdjęć


REKLAMA
REKLAMA