Najważniejsze media społecznościowe oferują różne funkcjonalności i rozwiązania w celu zapewnienia z jednej strony zgodności publikowanego contentu z prawami autorskimi oraz z drugiej, możliwości repostowania cudzych treści w legalny sposób przez osoby trzecie. Tworząc konto w danym serwisie musimy zaakceptować postanowienia jego regulaminu, który obejmuje również zasady udzielenia licencji na korzystanie z treści przez serwis, a także innych użytkowników. Jak kształtują się legalne możliwości udostępniania cudzych treści w mediach społecznościowych?
Repost na Facebooku i Twitterze
Dzięki bardzo prostej funkcjonalności opcji „udostępnij”, Facebook i Twitter w sposób przystępny dla użytkownika rozstrzygnęły kwestię legalnego repostu. Za każdym razem gdy wybieramy opcję udostępnienia, na naszym profilu pojawia się post zamieszczony oryginalnie przez autora. Ta opcja, zgodnie z regulaminem i zasadami licencji Facebooka oraz Twittera, jest w pełni zgodna z prawem i nie musimy martwić się o nic więcej. Dotyczy to generalnie wszystkich postów zamieszczanych na profilach publicznych. Opcja udostępnienia nie będzie możliwa w przypadku profilu prywatnego na Facebooku.
Czy można pobrać zdjęcie z cudzego profilu lub skopiować tekst i wkleić go jako swój? Tego licencja Facebooka i Twittera już nie obejmuje. Nawet wpisanie w poście zdania typu „autor zdjęć: Jan Kowalski” nie wybroni przed możliwym zarzutem o naruszenie praw autorskich. Jedynym możliwym wyjściem będzie w tej sytuacji prawo do posłużenia się fragmentem cudzej twórczości lub „drobnym utworem” w ramach tzw. prawa cytatu.
Warunkiem legalnego posłużenia się fragmentem cudzego utworu lub drobnym utworem jest „wpisanie” go w coś, co można uznać za samodzielny utwór autora. A zatem zwykła „przeklejka” treści na pewno nie będzie spełniać warunków prawa cytatu. Co innego np. przytoczenie czyichś słów we własnej, szerszej wypowiedzi – przy czym należy pamiętać o dodatkowych warunkach jakimi są wykorzystanie cytatu w celach wyjaśniania, polemiki, nauczania oraz należy podać źródło cytatu i oznaczyć autora.
Instagram bardziej skomplikowany
Inaczej przedstawia się sytuacja legalnego repostu na Instagramie. Tutaj serwis gwarantuje użytkownikom legalne udostępnienie cudzych treści tylko w ramach Stories. Taki użytek przez osoby trzecie przewiduje licencja Instagrama. Serwis ten pozbawiony jest jednak możliwości udostępnienia cudzego posta/zdjęcia w ramach swojego profilu i takie działanie stanowi już naruszenie praw autorskich.
W myśl regulaminu i funkcjonalności Instagrama, jeżeli ktoś pozostawia swój profil jako publiczny, w sposób dorozumiany wyraża zgodę na możliwość udostępnienia jego treści w czyichś Stories. Podobnie jak w przypadku Facebooka, kopiowanie twórczości lub treści z profilu prywatnego będzie naruszeniem warunków dozwolonego użytku. Analogicznie, samo wskazanie autora w treści repostu będzie niewystarczające.
Podsumowanie
Każde medium społecznościowe rządzi się swoimi prawami, choć istnieją wyraźne podobieństwa i analogie w rozwiązaniach dotyczących praw autorskich. Dla przeciętnego użytkownika sprawa powinna być o tyle prosta, że wystarczy intuicyjnie kierować się dostępnymi funkcjonalnościami serwisów i nie decydować się na kopiowanie cudzych treści i zdjęć bez zgody w celu publikacji ich jako własnych.
Magdalena Korol – adwokatka i wspólniczka w Kancelarii Creativa Legal, Prezeska fundacji Creativa Education, od 10 lat pomaga branży kreatywnej działać efektywnie i legalnie. Specjalizuje się w obsłudze agencji marketingowych, start-upów, branży fashion & design oraz przedsiębiorstw z kapitałem włoskim działających w Polsce. Zajmuje się kwestiami związanymi m.in. z ochroną marki, prawami autorskimi, wizerunkiem, dobrami osobistymi, znakami towarowymi, czynami nieuczciwej konkurencji, prawem reklamy i social mediów.
