Przez niemal pół wieku trzy siostry z Traversatolo w Emilii-Romanii – Zoe, Micol i Giovanna Fontana – przekształcały marzenia o haute couture w międzynarodową legendę. Ich atelier przy Schodach Hiszpańskich w Rzymie stało się synonimem elegancji i luksusu, przyciągając gwiazdy kina, arystokrację i klientów z całego świata. Dzięki innowacyjnym projektom, ręcznym haftom i współpracy ze światem filmu Sorelle Fontana nie tylko kształtowały włoski styl, lecz także wprowadziły „Made in Italy” na światową scenę mody.
Historia Sorelle Fontana zaczyna się od dziewczęcych marzeń o projektowaniu wysokiej mody, które trzy siostry zaczęły snuć w latach 30. XX wieku. Już wtedy uczyły się szycia pod okiem mamy – krawcowej – i wyobrażały sobie własne atelier przy Schodach Hiszpańskich w Rzymie. Dzięki uporowi i wsparciu najbliższych zaczęły realizować swoje plany. Najstarsza z sióstr, Zoe, postanowiła przenieść się do Rzymu; młodsze – Micol i Giovanna – dołączyły do niej z czasem, a wkrótce potem przyjechali także ich rodzice, by być bliżej córek.
Kunszt, precyzja i współpraca
Po okresie pracy w rzymskich atelier u projektantów, gdzie opanowały techniki szycia i poznały oczekiwania wymagającej klienteli, zaczęły budować własną sieć kontaktów. Wspólna praca pozwoliła siostrom wypracować podział ról – Zoe odpowiadała za konstrukcję i kroje, Micol za koncepcję oraz detale dekoracyjne, a Giovanna za dopasowanie i proporcje. Z czasem postanowiły spełnić swoje największe marzenie – tak powstało atelier Sorelle Fontana.
Styl sióstr Fontana wyróżniała niezwykła precyzja ręcznych haftów i zdobień, które od lat 50. do 90. XX wieku stały się ich znakiem rozpoznawczym – od delikatnych, kwiatowych motywów na jedwabiu po geometryczne, morskie i orientalne wzory zdobione koralikami, perłami czy metalowymi elementami. Wykonywane ręcznie na aksamicie, organzie czy mikado hafty podnosiły ich projekty do rangi sztuki, umacniając pozycję sióstr jako ikon włoskiego haute couture i symbol jakości w modzie światowej.
Od sukni ślubnych gwiazd kina po kostiumy filmowe
W latach 50. Rzym stał się miastem opanowanym przez Hollywood – powstawały tam największe produkcje filmowe, a Cinecittà przeżywała swój renesans. Pracownia sióstr Fontana była miejscem, gdzie aktorki nie tylko przymierzały kreacje, lecz także dzieliły się inspiracjami i budowały swój publiczny wizerunek. W kolekcji zachowanej przez Fondazione Micol Fontana znajdują się słynne wieczorowe suknie noszone przez takie postaci jak Elizabeth Taylor, Audrey Hepburn, Grace Kelly, Soraya – cesarzowa Iranu, Maria Gabriella di Savoia, Jacqueline Kennedy, Kim Novak, Merle Oberon, Jayne Mansfield, Claudia Cardinale, Raquel Welch czy Ursula Andress, co pokazuje szerokie spektrum ich wpływu w świecie filmu i mody.
Przełomowym momentem dla sióstr był projekt sukni ślubnej dla Lindy Christian, którą aktorka miała na sobie 27 stycznia 1949 roku podczas ślubu z Tyrone’em Powerem (rodzice Rominy Power, znanej z duetu muzycznego z Al Bano, popularnego w latach 70. i 80.). Wydarzenie to było szeroko relacjonowane przez prasę krajową i międzynarodową, a biała suknia z haftowanej satyny stała się symbolem elegancji i rzemiosła haute couture. Zainteresowanie było tak duże, że dziennikarze i fotografowie ustawiali się w kolejkach przed atelier, aby zobaczyć kreację z bliska.
W 1952 roku siostry zaprojektowały kreację dla Audrey Hepburn na jej planowany ślub z biznesmenem Jamesem Hansonem. Choć uroczystość ostatecznie się nie odbyła, aktorka poprosiła projektantki, aby znalazły najpiękniejszą włoską ubogą dziewczynę, która wkrótce wychodzi za mąż, i przekazały jej suknię. Amabile Altobelli wykorzystała ją podczas własnego ślubu, a w 2009 roku sprzedała na aukcji za 23 tysiące dolarów. Jedną z kolejnych znaczących realizacji był projekt sukni dla Margaret Truman na jej ślub z Cliftonem Danielem Jr. w 1956 roku. Kreacja jest obecnie częścią stałej ekspozycji w Harry S. Truman Presidential Library and Museum w Independence w stanie Missouri. Sorelle Fontana zaprojektowały także suknię ślubną dla Janet Auchincloss, siostry Jacqueline Kennedy Onassis, przygotowaną na jej ślub w 1966 roku w Newport w stanie Rhode Island.
W atelier Fontana powstawały również kreacje bezpośrednio związane z produkcjami filmowymi i mediami – szczególnie bliska była im współpraca z Avą Gardner, dla której projektowały stroje do takich filmów jak The Barefoot Contessa(1954), The Sun Also Rises (1957) i On the Beach (1959). Jedną z najbardziej pamiętnych kreacji była ich słynna „pretino” – sukienka inspirowana sutanną, zaprojektowana dla Gardner, a później wykorzystana przez Federico Felliniego jako kostium dla Anity Ekberg w filmie La Dolce Vita (1959).
Wizjonerki łączące modę ze sztuką
Ciekawym i eksperymentalnym pomysłem był innowacyjny projekt stworzony w 1958 roku, który łączył malarstwo współczesne z haute couture. Siostry Fontana zaprosiły artystów do stworzenia obrazów mających stać się inspiracją dla projektowanych przez nie sukien. W konkursie wzięli udział m.in. Giuseppe Capogrossi, Pietro Consagra, Antonio Corpora, Achille Perilli oraz Giulio Turcato. Ich prace – często abstrakcyjne –zostały przeniesione bezpośrednio na tkaniny i formy sukien, tworząc unikalne projekty, w których kompozycje malarskie funkcjonowały jako wzory i struktury ubioru. W skład jury konkursu wchodzili wybitni krytycy i historycy sztuki, a także pisarz Alberto Moravia, który oceniał zgłoszone dzieła i decydował, które prace zostaną wykorzystane jako wzory na ubraniach.
Sorelle Fontana nie tylko wywarły ogromny wpływ na światową modę dzięki kreacjom tworzonym dla gwiazd i arystokracji, lecz także odegrały kluczową rolę w promocji włoskiego haute couture oraz marki „Made in Italy” po II wojnie światowej. Ich atelier było jedną z pierwszych pracowni, które zdobyły międzynarodowe uznanie, a same projektantki brały udział w historycznych pokazach mody, w tym w pierwszym pokazie zorganizowanym przez Giovanniego Battistę Giorginiego w 1951 roku. W 1953 roku współtworzyły SIAM – Sindacato Italiano Alta Moda, zrzeszający włoskich twórców haute couture, co znacząco wzmocniło pozycję Włoch w globalnej branży mody.
Kreacje Fontana są dziś uznawane nie tylko za symbole elegancji, lecz także za ważne dziedzictwo kulturowe – ich suknie znajdują się w muzeach takich jak Metropolitan Museum of Art i Guggenheim w Nowym Jorku czy Luwr w Paryżu. Historia sióstr została również upamiętniona w kulturze popularnej w dwuczęściowym włoskim serialu telewizyjnym Atelier Fontana – Le sorelle della moda (2011), który przedstawia ich życie, twórczość i wpływ na świat mody, utrwalając legendę Fontana w historii włoskiego haute couture.
fot. wikimedia commons
